Review: DIIV - Is The Is Are

recensie | vr. 5 februari 2016 | joris

De aanloop naar het tweede DIIV-album was een uitzonderlijk lange. De eerste aankondiging van het opzettelijk grammaticaal foutief getitelde Is The Is Are dateert alweer van april vorig jaar, waarna de band in juni een veelbelovend optreden vol nieuw werk gaf in Amsterdam. En nu Is The Is Are eindelijk is verschenen? Dan blijkt DIIV de hand iets te overspelen op een bij vlagen fantastische, verslavende plaat, die helaas wel minstens een kwartier en zo’n vijf zwakkere stukken te lang is. Het is ook nooit goed.

Review: DIIV - Is The Is Are

In interviews kort na de release van Triple AAA-debuut Oshin in 2012 lazen we hoe bandleider Zachary Cole Smith al tientallen nummers had geschreven voor een opvolger. Toch zijn we nu alweer bijna vier jaar verder. Moesten we langer wachten totdat de negatieve pers over enkele akkefietjes rond de band in 2013 en 2014 was weggeëbd? Er was de arrestatie van Zachary Cole Smith en zijn toenmalige vriendin Sky Ferreira, die in de nazomer van 2013 stoned als garnalen werden betrapt met een voorraadje heroïne in hun auto. En toen was er eind december 2014 bassist Devin Ruben Perez, die flink op zijn lazer kreeg nadat hij in een bepaalde toestand diverse seksistische, racistische en homofobe uitlatingen had gepost op website 4chan.

Nu die (vooral Amerikaanse) mediastormpjes zo begin 2016 wel zijn gaan liggen, kan de aandacht weer volledig uitgaan naar de muziek. De ambities van een hersteld DIIV liegen er niet om: Is The Is Are werd via maar liefst vijf vooruitgesnelde nummers gebombardeerd tot een dubbel-LP, met zijn totale aantal van zeventien tracks en ruim een uur speelduur. Maar hoe steengoed Is The Is Are bij vlagen ook is, vanwege de bepaald niet gevarieerde sound van DIIV is dat toch echt te hoog gegrepen. Vooruit, Is The Is Are zonder meer een erg goede, vooral genietbare plaat geworden. Maar als de band nikserige opvullertjes als (Fuck) en (Napa) of een trits zwakkere, stuurlozer songs in het middenstuk had geschrapt, had dit een werkelijk fantastisch album kunnen zijn. Typisch een gevalletje ‘te veel van het goede’ dus: het ontbreekt DIIV een kleine vier jaar na Oshin vooral aan variatie om 63 minuten aan een stuk door te blijven boeien.

Maar soit: als DIIV op dit door Zachary Cole Smith zelf geproduceerde album op stoom is, dan is deze band ook meteen een genot om naar te luisteren. Dus is er bij de zeer vertrouwde openingsnummers geen vuiltje aan de lucht en roept het totaalgeluid nog iets meer dan voorheen The Cure in herinnering. De galm op de stompende drums is verdwenen, maar de heldere, in elkaar geweven gitaarpartijen klateren direct weer vertrouwd uit je speakers, evenals het stuwende baswerk en de dromerige, achterin de mix gelegen zangpartijen.

Kort na die start durft DIIV het eigen geluid iets te verbreden. In het eerder gehoorde Bent (Roi’s Song) wordt meer gespeeld met Sonic Youth-achtige noise en feedback die aan de melodieën knagen, een gelijkenis die zich nog meer opdringt in het puntige Blue Boredom. Hier mag Sky Ferreira opdraven om de vocale rol van Sonic Youth-bassiste Kim Gordon te vervullen, maar helaas is het nummer zelf meer een los idee dan een afgerond liedje.

Dat syndroom keert vooral terug in het nogal schetsmatige middenstuk van Is The Is Are, waarin nummers als Valentine en Yr Not Far het vooral moeten hebben van fraaie gitaarwatervalletjes in de laatste twintig seconden. Ze liggen in wezen prettig in het gehoor, maar er gebeurt zo bar weinig in. En net als je denkt dat die liedjes eindelijk op gang komen, zijn ze voorbij. In Take Your Time neemt DIIV inderdaad onnodig lang de tijd: een rustig ritme en kabbelende gitaarpatroontjes sjokken vijf weinig spannende minuten voort.

De veel gejaagder klinkende titelsong is het keerpunt voor een veel betere tweede helft van Is The Is Are, waarna DIIV niet eerder zo gedreven klonk als in het suizende, iets ontsporende Mire (Grant’s Song) of in de My Bloody Valentine-achtige shoegaze van Incarnate Devil. Hier is de drive van het eerste kwartier weer hervonden, en gelukkig werden er voor het slotstuk van Is The Is Are nog enkele sublieme liedjes bewaard. Het opvallend opgetogen Loose Ends bijvoorbeeld, dat misschien wel beschikt over de mooiste gitaarloopjes van de plaat, of de neerslachtige postpunkknaller Dust, die DIIV op zijn nijdigst laat horen. Dat de intermezzo's (Fuck) en (Napa) hier werkelijk geen moer toevoegen: soit.

Is The Is Are eindigt in het totale duister, met de langzaam slepende dreiging van Waste of Breath. Zo’n slot zonder enige hoop - of daadwerkelijke climax - past wel bij de eigenwijze insteek van DIIV: na enkele optimistischer nummers op de plaat te hebben gezet, eindigt de band toch in het volslagen donker.

Dus ook al is Is The Is Are kortom niet zonder missers, er is de wetenschap dat een echt DIIV-meesterwerk nog wel kan komen als de band steviger de schaar durft te hanteren en de muzikale horizon nog iets verder zou kunnen verbreden.

Is The Is Are is verschenen via Captured Tracks/Konkurrent en is streambaar op Spotify. Op maandag 11 april geeft DIIV een concert in de grote zaal van Paradiso.