recensie, aaa-list

Damien Jurado - Visions Of Us On The Land

Het was nooit de bedoeling van Damien Jurado om een hele albumtrilogie te wijden aan Maraqopa, een vanuit zijn onderbewustzijn ontstaan, fictief land. Een kort beeld van die plaats in tien liedjes op het gelijknamige album uit 2012, dat zou het zijn. Maar de ingrijpende droom die hij hierover had, ging met Jurado’s verstand aan de haal. Zodanig dat hij enkele jaren terug zelfmoord probeerde te plegen. Uiteindelijk kon de songwriter uit Seattle deze zwarte periode gelukkig omzetten in blakende creativiteit. En dus is Visions Of Us On The Land na voorganger Brothers And Sisters Of The Eternal Son het ronduit schitterende slotstuk van de Maraqopa-trilogie. Althans, zoals Jurado er nú tegenaan kijkt, is dit het einde van het verhaal.

“I had the dream, I was on this crazy spiritual high. I thought I was nuts,” zo blikt Jurado terug in een openhartig interview met Paste Magazine. “I went from the light really into the black. That was in the fall of 2012 where things went dark. And then around that time, September, maybe two weeks before my latest son was born, I tried taking my life.” De korte periode hierna was het moment dat Jurado naar eigen zeggen besefte dat hij dingen aan zichzelf moest veranderen, én dat een nieuwe liefde zijn leven binnenkwam.

Het verhaal zoals verteld in Brothers and Sisters… en in de zeventien bondige liedjes op dit veertiende Damien Jurado-album Visions Of Us On The Land, lijkt volop paralellen te bevatten met deze ingrijpende gebeurtenissen. Ook al zegt Jurado daar zelf niet zo zeker van te zijn. Maar toch, hoe zat het ook alweer? Een man heeft genoeg van onze huidige samenleving en trekt zich terug naar een nagenoeg onbewoonde wereld, op zoek naar universele waarheden. Op weg krijgt hij een ernstig auto-ongeluk, waardoor hij in een coma belandt.

Ergens diep in zijn dromen stuit hij op het land Maraqopa, waar hij wordt opgenomen door een commune van mensen gekleed in zilveren mantels (zoals Silver Timothy, Silver Donna en Silver Katherine), die geloven dat een UFO hen op een dag komt ophalen om hen naar de hemel te brengen. Ergens aan het begin van Visions Of Us On The Land komen deze UFO’s inderdaad aan, maar Silver Katherine besluit niet aan boord te stappen. Zij blijft bij de hoofdpersoon, waarna zij samen de verlaten plekken van Maraqopa verder verkennen. En waar zij als innige soulmates dan wel geliefden voorgoed bij elkaar blijven, als we het hoopvolle, ontroerende einde van Visions Of Us On The Land tenminste juist interpreteren. Of is de hoofdpersoon hier toch ontwaakt? Of dood? Terugblikkend op zijn leven?

Er blijft genoeg te raden over, maar verder komt alles uit Jurado’s brein fantastisch mooi samen op dit meesterwerk: prachtige liedjes, verstilde folk, filmische psychedelica met latin-invloeden en een fascinatie voor science fiction en religie, met name voor christelijke communes die je eind jaren zestig, begin jaren zeventig veel kon aantreffen in de VS. Jurado is er niet de man naar om via verhalende liedjes letterlijk te vertellen wat er allemaal gaande is. Ruimte voor interpretatie is er volop, en zo geeft Visions Of Us On The Land steeds meer van zijn geheimen en details prijs.

Aan het begin pakt Jurado muzikaal even de draad van het vorige album op: in Mellow Blue Polka Dot zitten flarden van het oudere nummer Silver Timothy verstopt: ‘Go back down, don’t touch the ground’ zijn de woorden die deze soul searching trip inleiden. Dan begint de reis van Jurado’s alter ego en Silver Katherine, langs die verlaten spookstadjes die luisteren naar mysterieuze namen als Qachina, Onalaska en Taqoma. Dat zijn tevens de titels van drie nummers die allen ergens plotseling van stemming en tempo veranderen, om vervolgens te klinken als muzikale verbeeldingen van onheilspellende, weidse landschappen. Van die oneindige plekken waar een bloedhete zon je huid verschroeit, zo klinkt de schurende climax van Taqoma. Verderop is Walrus een muzikaal buitenbeentje: een stuk stuwende, broeierige woestijnfunk vol orgelpartijtjes en warmbloedige percussie, vernoemd naar een bizarre, walrus-vormige rots, die je ook op het artwork kunt zien.

De basis van bijna ieder liedje is bijna altijd het subtiele, pakkende gitaarspel van Jurado zelf en zijn intussen uit duizenden herkenbare melancholische stem, waarna producer Richard Swift deze songs net als op de vorige platen prachtig heeft aangekleed met extra gitaarwerk, exotische ritmes, toetsen en achtergrondkoortjes. Dat heeft hij bovendien op een subtielere, fijnzinniger manier gedaan dan op het ruwere Brothers and Sisters…, dat soms een wat fragmentarischer, onaffe indruk maakte.

Niets daarvan op Visions Of Us On The Land, dat in zeventien liedjes in 52 voorbij vliegende minuten een prachtige spanningsboog volgt. En waarop ook weer ruimte is voor uiterst intieme, verstilde momenten. Het prachtige On The Land Blues halverwege bijvoorbeeld, het nummer waaraan het album zijn titel ontleent en waarin Jurado niet meer nodig heeft dan wat gitaargetokkel en enkele zachte pianonoten om je adem te doen stokken. Het slot van Visions… is al net zo ontwapenend mooi: hier zijn we aan het einde van de reis, hebben de hoofdpersonen elkaar definitief gevonden (“It was you all along,” zingt Jurado opgetogen in de fraai opgepoetste ballade A.M. A.M.) en besluit hij de plaat met een trits uiterst intieme liedjes: Queen Anne, Orphans In The Key Of E en Kola.

Klein gehouden folkliedjes zonder de vele productietrucs van Swift, maar met maximale ruimte voor ontroering. Hier zijn dorre landschappen, religieuze communes en UFO’s opeens ver weg: in liefde samen zijn, dat is het enige dat na deze omzwervingen door de psyche nog telt. “Could you ever be so kind to never leave my side? To share with you this life…,” zingt een dankbare Jurado in Queen Anne. En in Kola, terugblikkend op een roerig leven: “I will remember you, the way you are right now.” Een prachtig beeld om vast te houden na deze fascinerende muzikale reis.

Visions Of Us On The Land is verschenen via Secretly Canadian/Konkurrent en is te streamen via Spotify. In de komende maanden is Damien Jurado vier keer live te zien in het land, waarvan zeker twee keer met band, in april:

07/04: Doornroosje, Nijmegen
08/04: Motel Mozaique, Rotterdam
22/06: Tolhuistuin, Amsterdam
25/06: Naked Song, Eindhoven

  • Joris op za. 19 maart 2016, 16:05 uur


comments powered by Disqus