concertverslag

Le Guess Who?, de zondag: The Pop Group zegeviert, Deerhunter door het ijs

The Pop Group. Foto: Erik Luyten

Er is ook de laatste dag van Le Guess Who? veel te doen en niet zelden vrij vroeg. De Hertz-zaal is zondag het toneel voor een drietal ontbijtsets van Arabische artiesten die menig bezoeker wisten te bekoren, zo horen we achteraf. Zelf fietsen we direct door naar De Helling om daar dé revelatie van deze LGW? mee te maken, en daarna nog meer moois van onder anderen Mikal Cronin, Ariel Pink en The Pop Group. ‘Wat, geen Deerhunter?’ horen we u denken…

En jullie denken wellicht ook: ‘Die revelatie, dat kan enkel Car Seat Headrest zijn geweest.’ Ja, sommige jonge frisse bands die tijdens Le Guess Who? in Ekko optreden krijgen her en der meteen Viet Cong- en Ought-statussen aangemeten. Maar niet alles wat blinkt, is ook goud. Soms moet je het wat dieper zoeken, of simpelweg het woord van Stephen O’Malley voor waar aannemen.

Want naar eigen zeggen was hij tot tranen bewogen door de vroege set van Big/Brave in Helling. Dit Canadese trio speelt iets dat tussen Thee Silver Mount Zion en Father Murphy in zit, met als plus de hartverscheurende vocals van de gitariste. Zo’n 90% van de set bestaat uit wanhoop en uitzichtloosheid, slechts twee maal onderbroken door absolute stilte waarbij de ventilators van de zaal hoorbaar zijn. Het laatste nummer laat alsnog een lichtstraaltje binnen. Schrijf deze naam kortom op: Big/Brave.

Omdat het allemaal niet een heel festival lang wereldschokkend hoeft te zijn: een ontspannen manier om de slotdag van Le Guess Who? af te trappen is een bezoekje aan Kelley Stoltz uit San Francisco, die met zijn band in Ekko staat. Alle zaterdag-indrukken verwerken gaat immers uitstekend met behulp van onbezorgde westcoastpop inclusief weirde trekjes (Double Exposure!) en genoeg goede grappen over Ice Cube en onze alcoholproblemen. ‘Mooi liedje was dat hè?’ zegt Stoltz zelf na afloop van een van zijn nummers, om daarna wat meer gekte op te zoeken via enkele Talking Heads-achtige liedjes met saxofoonsolo’s. Kelley Stoltz is een vent om van te houden. Dat doen we dan ook.

Het zijn daarna de Chilenen van Föllakzoid die de druk in Ekko stevig opvoeren met hun uiterst beheerst en strak gespeelde krautrockgrooves, waarin slechts sporadisch ruimte is voor een luidere uitbarsting. Ook al zie je op het podium niet veel meer dan op en neer deinende figuren, hun ongeacht het tempo stuwende muziek zuigt je onverbiddelijk mee, of je nu vooraan of even buiten de propvolle zaal staat. Zo goed als Föllakzoid wordt hedendaagse kraut maar zelden.

Theater Kikker biedt de gelegenheid om nog eens het idyllische stadscentrum van Utrecht te zien. Wel is het een veel te kleine locatie voor wat de afgelopen paar jaar toch een relatief populaire act is geworden: The Necks. Dat zal deels wel komen doordat mensen gaandeweg begonnen te beseffen dat elke Necks-show in wezen staat voor een nieuw album. Dit jazztrio doet namelijk niets anders dan in situ muziek componeren. Meer dan een kwarteeuw ervaring garandeert telkens weer een prima resultaat. De staande ovatie aan het einde van de show is dan niet meer dan terecht, dit optreden haalt gerust de uiteindelijke top 10 van Le Guess Who? 2015.

We blijven in dezelfde sfeer met Bennie Maupin, een zoveelste Sunn O)))-naam op het programma. Wij zien de link niet, maar de dronegoden hebben kennelijk een zeer brede smaak, en dat kunnen we enkel toejuichen. Zo’n klassiek jazzoptreden gaat er op een zondagavond namelijk lekker in, zeker op de tribune van de Grote Zaal. Iets minder is de uitdagende factor van de 75-jarige Maupin (ondanks een nummer als Neophilia), ooit collaborateur van Miles fucking Davis. Het is vooral zijn band die achter blijkt te lopen. Maar hey, als streepje klasse vonden we deze naam meer dan geslaagd; de zaal apprecieerde het dan ook enorm.

Mikal Cronin. Foto: Tim van Veen / LGW?

Intussen is Mikal Cronin terug op Le Guess Who? met een experiment en première ineen: een optreden van zijn band aangevuld met vier strijkers en drie blazers. Nu zijn veel van de fonkelende powerpopliedjes op zijn derde plaat MCIII van dit jaar natuurlijk zo uitbundig gearrangeerd dat ze schreeuwden om dergelijke uitvoeringen. Dus is het inderdaad heel gaaf om die strijk- en blaasinstrumenten ook live te horen in groots klinkende songs als Turn Around, Alone en Gold (met dwarsfluitsolo!), zeker als de in eerste instantie morsige geluidsmix na een kwartiertje dan echt in orde is. In steviger, vuilere oudjes als Apathy en Green and Blue voegen de extra partijen minder toe en een kwetsbaarder rustpunt halverwege heeft wat last van musical-achtige overdadige zoetigheid, maar verder mag dit experiment meer dan geslaagd heten. De zeven extra muzikanten doen zeker Cronins ambitieuzere nummers goed.

In TivoliVredenburg heen en weer wandelen tussen Pandora, Ronda en de Grote Zaal levert ook op zondagavond weer volop boeiende contrasten op, geleverd door artiesten van naam en faam op leeftijd. En er zijn exotische optredens, zoals bij oude Turkse baas Mustafa Özkent en zijn Belçika Orkestrasi. Özkent is een van de grondleggers van de Turkse psychedelische funk en speelt met hulp van een uiterst vaardige band stukken van de veertig jaar oude plaat Gençlik Ile Elele. Het is bijna overbodig te vertellen dat dit werk genadeloos swingt, mede dankzij twee naadloos synchroon spelende drummers. Het is echter Özkent zelf die binnen zijn band de touwtjes stevig in handen heeft, zelfs al zit de intussen grijze man een optreden lang op een krukje. Op de voorste rijen is de euforie minstens zo groot als bij Kamasi Washington een avond eerder.

Bij het Braziliaanse Os Mutantes, hoofdgast op een avond gecureerd door Jacco Gardner, is het ook een feestelijke boel. Niet zo gek, zoals de band nog altijd soepeltjes sixties psychedelica mengt met zeer vertrouwd aanvoelende Zuid-Amerikaanse muziek. Wel is het bruiloftsbandgehalte bij deze legendarische groep in de praktijk erg hoog, maar toch is het tof om Cantor De Mambo of A Minha Menina (ooit gecoverd door The Bees) eens live te horen.

Mustafa Özkent. Foto: Tim van Veen / LGW?

Bij andere oude rotten is het echter serious business: in de Ronda laat Mark Stewart met zijn The Pop Group horen dat het hem nog steeds menens is. Aan zoiets als kapitalisme deugt nog steeds geen ene kloot, de gitaren krassen alsof het weer 1979 is en de totale band speelt venijnig en gedreven alsof het de allerlaatste keer is, met als een van de hoogtepunten een fel en dansbaar She Is Beyond Good And Evil. Franz Ferdinand ging aan de haal met deze muzikale erfenis om wereldwijd hossende feestjes te bouwen, The Pop Group herinnert ons er weer aan waarom deze giftige vorm van postpunk überhaupt ontstaan is.

Le Guess Who? telt met lieden als The Space Lady en Keiji Haino volop vreemde vogels, en vergeleken met hen ogen de persoonlijkheid Ariel Pink en zijn muziek op de schaal van weirdness volstrekt normaal. Toch weten Pink en zijn band – tot voor kort Haunted Graffiti – er in de Ronda weer een aardig rariteitenkabinet van te maken. Best Kept Secret kreeg in juni een meer rechttoe, rechtaan rockset, maar Ariel Marcus Rosenberg lijkt te weten dat hij zijn publiek op dit festival wat meer kan uitdagen. Dus opent de set met de langgerekte dromerige soundscape Nostradamus & Me van de Mature Themes-plaat, om daarna met pom pom-liedjes One Summer Night en Lipstick op de discotour te gaan.

Verderop krijgen we via de carnavalsgekte van Dinosaur Carebears het beste te horen van Pinks hippie-sixtiespopkant, met Bright Lit Blue Skies en een verrassend goed gespeeld Dayzed Inn Daydreams. Pink is dan intussen van achter z’n doorzichtige scherm vandaan gekomen, maar staat met zijn muzikanten wel het grootste deel van de tijd in het donker. Dan kan onze aandacht tenminste volledig uitgaan naar de krankjorume visuals op het grote scherm, van een vent met een voet als piemel tot je tante van ver in de veertig die in een roze string staat te dansen. Van zulke viespeukerij in combinatie met catchy, soms kitcherige dan wel kinderlijke popliedjes moet je houden: mooi om te merken dat Ariel Pink de zaal en een Twitter-tijdlijn tot op het bot verdeelt. Zijn stem mag dan nog altijd te dik in de galm zitten, muzikaal is de man ook live beter dan ooit.

Wie zich nog meer verstopt voor het publiek, is Annette Peacock (1941), begin jaren zeventig vernieuwster door genres als free jazz, klassiek, minimalisme en pop als een vanzelfsprekenheid met elkaar te vermengen. Ze treedt bijna nooit meer op, maar is op uitnodiging van Sunn O))) in Utrecht voor een zeldzame performance, gezeten achter vleugel en piano’s, zeer schaars verlicht zodat haar gezicht nauwelijks zichtbaar is, bontmutsje op en hoge hakken aan. De liedjes die ze vanavond laat horen zijn tamelijk onvoorspelbaar, maar het bijzonderste is nog dat haar stem na al die tientallen jaren nog precies zo klinkt als op opnames van begin jaren zeventig. Aan het slot van haar optreden verrast ze alsnog, door weg te lopen terwijl pianospel en haar stem nog uit de speakers klinken. Zodat Peacock ook in haar zeventiger jaren anno 2015 nog voor verwarring zorgt.

Annette Peacock. Foto: Erik Luyten / LGW?

Ook Bradford Cox beheerst dat kunstje, een beetje verwarren. Voor de afsluitende show van zijn band Deerhunter speel hij eerst solo als Atlas Sound, maar de liedjes van jongste album Parallax kunnen we vergeten. Hij gaat voor de uitgesponnen soundscapes met soms lieflijke synths en wat ondersteunend gitaarspel, terwijl hij met zijn uit duizenden herkenbare stem klaaglijke melodieën zingt. Een voorbode van spannend, experimenteler nieuw werk?

Van Deerhunter als afsluiter hebben we al het hele weekend hoge verwachtingen: na het nijdige Monomania (2013) bevat nieuwe plaat Fading Frontier immers vooral zeer mooie, berustende liedjes. Wat jammer is het dan ook dat Cox en band het net als op Le Guess Who? May Day in 2013 gigantisch laten liggen. De start met een vanouds gedreven lang outro van Desire Lines mag er nog wezen, maar veel geklooi met ongestemde gitaren en een Cox die met zijn hoofd alweer thuis met zijn hond aan het spelen is – het vliegtuig gaat maandagmorgen – gooien roet in het eten. De uitvoeringen van Fading Frontier-liedjes Breaker en Duplex Planet zijn netjes, maar niet zo scherp als op plaat. De discobeat die Living My Life en oudje Rainwater Cassette Exchange krijgen aangemeten doen verdacht veel denken aan dansbare Britpop uit grofweg 2008, en dat is geen compliment. Een spanningsboog binnen het optreden schittert intussen door afwezigheid, en dat is wel eens anders geweest.

Sporen van hoe goed Deerhunter kan zijn, duiken na het oneindige gitaarstemmen alsnog op in de tweede helft, als nieuwe song Take Care een steviger climax krijgt en prachtige synthpopsong Ad Astra, een bijdrage van gitarist Lockett Pundt, alsnog fraai gespeeld wordt. Nothing Ever Happened aan het slot is natuurlijk een geweldige Microcastle-song, maar tot twintig minuten oprekken is ook weer niet nodig: in die tijd hadden we liever nog eens wat van Monomania gehoord, de voorganger die deze avond in Utrecht werd genegeerd.

Een teleurstellende ‘headliner’ van de laatste Le Guess Who? dus, maar zoals al vaker gezegd: wie maalt er om zoiets als headliners op een festival waarvan je in de ene verbazing, revelatie of extreme situatie na de andere kunt belanden, terwijl de meer 'reguliere' bands op het programma meer dan goed presteren dankzij de volle zalen voor hun neus. Le Guess Who? bevestigt dit jaar zodoende zijn status als één van de beste festivals op aarde, zelfs al is de editie van 2014 in de praktijk uiteindelijk nog iets unieker gebleken, en daarmee onovertroffen. Voor nu. Wat niet wegneemt dat je vier dagen lang unieke shows kon meemaken van namen die nergens anders geprogrammeerd staan, plus sommige van de meest relevante acts uit 2015. Dat er uit die laatste categorie enkele tegenvielen (Ought, Deerhunter): soit.

Dat Wilco al bevestigd is voor volgend jaar, het 10-jarig bestaan, kan enkel maar goed nieuws betekenen. Al zal het vooral zaak worden om de boel even uitdagend te houden. Kom dus maar met Haxan Cloak als centrale curerende gast, beste organisatie… Tot volgend jaar!

Verslag: Joris Rietbroek (o.a. Ariel Pink, Deerhunter, Annette Peacock, The Pop Group) en Marc Puyol-Hennin (o.a. Big/Brave, The Necks, Bennie Maupin). lees ook alle belevenissen van de donderdag, de vrijdag en de zaterdag van Le Guess Who?, plus het optreden van Sunn O)))..

Deerhunter in Ronda. Foto: Juri Hiensch / LGW?

  • Redactie op ma. 23 november 2015, 20:22 uur


comments powered by Disqus