concertverslag, nieuws

Refused iets te routineus, maar nog altijd razend in 013

Barry, Vrijdag 12 10 2012, 11:35

Refused. Foto: Erik Luyten.

Een kleine twee maanden terug nog te zien op Lowlands: de reünie van de Zweedse hardcore-/punkband Refused. De band met als belangrijkste wapenfeit op het cv: het genremeesterwerk The Shape Of Punk To Come uit 1998, een van de meest avontuurlijke platen binnen de eerdergenoemde genres die ook invloeden uit bijvoorbeeld jazz en elektronica opzocht. Het optreden op het festival was het eerste in Nederland van de reünietour, die de band begin dit jaar aankondigde en waarmee eerder ook onder meer Coachella en Roskilde werden aangedaan.

De verwachtingen waren in augustus kortom al hooggespannen, maar toch liet de Lowlands-show het publiek niet helemaal voldaan achter. Het geluid in de iets te massale Grolsch-tent stond vooral bij aanvang van de show erg zacht, en het optreden leek nogal wat mensen te trekken die even kwamen kijken naar wat werd aangeprezen als 'die legendarische band', maar die de muziek eigenlijk te lomp of chaotisch vonden en wat glazig voor zich uit stonden te staren. De conclusie was dan ook: 'strakke show, maar Refused moet je gewoon in een zaal zien.' Zo zijn de verwachtingen misschien nóg wel wat hoger gespannen voor het clubconcert in 013 van donderdagavond.

Eerst op het podium echter nog een andere Lowlands-bezienswaardigheid: The Bots, twee tienerbroers - Mikalah en Anailah Lei; 19 en 15 jaar - die jagende bluesrock met punkinvloeden maken met een overdosis aan jeugdig enthousiasme. Als ze beginnen te spelen is de zaal nog niet half gevuld, maar dat zie je niet terug aan de energie op het podium. De zanger/gitarist springt lustig over het podium, zingt ondertussen in drie verschillende microfoons die er staan en de drummer wiegt zijn imposante afro mee op zijn ritmes. 

Dat ze het uiterlijk van schoffies hebben, weten de twee maar al te goed. Want dat wordt maximaal uitgebuit op het podium, ook met de poses die ze aannemen: de zanger als een jonge Dizzee Rascal op de bluesrock-tour. Helaas is de muziek echter niet zo aanstekelijk als het enthousiasme dat ze uitstralen. Met uitzondering van het laatste nummer dan misschien, dat een fijne en catchy Jack White-bluesriff heeft. The Bots is vooral erg sympathiek, maar niet memorabel. Aan de andere kant: ze hebben nog heel wat tijd voor de boeg, en het showmansschap zit sowieso al in het bloed van deze twee. 

Met de opening van de set van Refused heeft de band meteen een kleine climax te pakken. Voor het podium hangt een groot, semi-transparant doek, waarachter je de bandleden ziet opkomen. De intro van The Shape Of Punk To Come speelt op de achtergrond, en op het moment dat de band erin komt, valt het doek naar beneden en vliegen de bekers door de lucht. Het begin van de show is in ieder geval stukken overtuigender dan op Lowlands; de band speelt gejaagder en lomper. In moordend tempo volgt meteen Refused Party Program, waarin de band zo eager en enthousiast lijkt, dat er hier en daar kleine foutjes in het spel sluipen. Erg is dat zeker niet, het maakt het juist extra levendig. Daar komt bij dat het geluid kraakhelder is: uithalen in nummers als Liberation Frequency knallen er extra hard uit en krijgen daarin een flinke stoot aan volume mee. Een oude favoriet als Rather Be Dead klinkt tegelijkertijd smeriger en agressiever dan ooit. 

Een ijzersterke opening dus, maar zowat halverwege de set begint het optreden toch een tikje voorspelbaar te worden. Dat zanger Dennis Lyxzén een babbelaar is, wisten we al langer. Ook vanavond komen de ondertussen blijkbaar verplichte praatjes over Pussy Riot, kapitalisme en dergelijke voorbij, die we in precies dezelfde vorm al veel vaker hebben gehoord, soms tot het vermoeiende aan toe. Een schrijnend dieptepunt daarvan komt voorbij aan het eind van het optreden, waarbij hij zelfs toegeeft: 'If you've seen the show before, you know the routine', waarna het volgende bekende praatje voorbij komt ('Boredom won't get me tonight!'). Tot zover de spontaniteit die je van een punkband zou verwachten. 

Tegelijkertijd moet je Lyxzén nageven dat, zodra hij weer in het volgende nummer zit, de grenzeloze energie die hij overbrengt op het publiek vanaf het podium ongezien is; hij springt, klimt, schreeuwt, slingert zijn microfoon tijdens het grootste gedeelte van de show door de lucht en voert tijdens de rest van het optreden bewegingen uit die het midden houden tussen karate en experimentele dans. 

Heel wat favorieten van The Shape Of Punk To Come komen voorbij, stuk voor stuk even strak, maar verdere verrassingen hoef je daarin niet te verwachten. Dat Refused de nummers de laatste tijd veel, heel veel heeft gespeeld, is overduidelijk. Tegen het eind van het optreden gaat er qua volume subtiel steeds een tandje bij. Een hoogtepunt is er in de vorm van Worms of the Senses/Faculties of the Skull aan het eind van de set, inclusief onrustbarende sirene die door de muziek heen loeit en een band die zich nietsontziend een weg door het nummer maait. 

Daarna verdwijnt Refused van het podium en weet iedereen wat er nog komt: publieksfavoriet New Noise op oorlogssterkte. Zoals verwacht ontploft de zaal daarmee, meteen vanaf het 'Can I scream?!' af. Hoewel Refused met deze afsluiter van de Europese tour soms iets te voorspelbaar uit de hoek is gekomen - zeker als je de band dit jaar eerder hebt gezien -, weet het vijftal wel opnieuw een ongekend strakke, bij vlagen overweldigende show neer te zetten. Refused blijft dan ook een van de meest fascinerende bands uit de punk- en hardcorehoek, die deze genres tegelijkertijd eigenhandig mee heeft weten ontwikkelen. Alleen daarom al was het goed om bij zo'n mogelijk laatste kans te zijn om de band nog eens te eren.

refused