Review: Bon Iver – Bon Iver, Bon Iver
Wie aan Bon Iver denkt, denkt onvermijdelijk aan de houten blokhut in Wisconsin waar Justin Vernon zijn debuut For Emma, Forever Ago opnam. Het is een associatie die de band nog steeds achtervolgt. Vernon sloot zich drie maanden lang op in de bossen ten noorden van de stad waar hij wat kluste, hout hakte en de nummers voor zijn eerste eigen plaat schreef en opnam. Van dat verhaal werd natuurlijk gretig gebruik gemaakt bij de promotie van het album. Geïsoleerd als hij was, joeg hij voor zijn eten naar verluid op herten en als je goed luistert, hoor je de wind door de schuur heen jagen in de opnames.
Of het allemaal helemaal waar is kun je je afvragen, maar het doet er eigenlijk ook niet zo heel erg toe. For Emma... verscheen als een donderslag, terwijl het waarschijnlijk een van de meest verstilde en ingetogen albums van 2008 was. Juist door de directheid viel het album op: emotionele thema’s, minimale instrumentatie en het zelfgeproduceerde geluid van de plaat vielen erg in de smaak bij veel mensen. Het deed meteen hopen dat Justin Vernon niets zou veranderen aan de formule die hij te pakken had; dat het geluid vooral hetzelfde zou blijven en niet 'overgeproduceerd' zou worden zoals wel vaker het geval is na succesvolle debuutalbums.
Wie hem de laatste tijd een klein beetje in de gaten heeft gehouden weet dat Vernon druk is geweest. Hij verscheen als gastvocalist, -muzikant of -producer onder andere bij Gayngs, Volcano Choir, Land of Talk, The National, Anaïs Mitchell en Kanye West. Om er maar een paar te noemen. Bij opener Perth is meteen duidelijk dat dit wel enig effect heeft gehad op het geluid van Bon Iver. Het nummer heeft militante drums, gelaagde koortjes, overstuurde gitaren en vooral een grootsere productie, zeker in relatie tot het debuut. Maar nergens voelt het onwennig of te overdadig. Het klinkt als een logische stap ten opzichte van de ervaring die Vernon afgelopen jaren op heeft gedaan bij de vele zijprojecten, zowel als muzikant als door zijn producerschap. Dat leidde er ook toe om aan enkele gastmuzikanten een bijdrage te vragen voor dit album, zoals saxofonist Colin Stetson (onder andere bekend van Arcade Fire, Tom Waits en TV on the Radio) en pedal-steel gitarist Greg Leisz (Wilco, Joni Mitchell). Het resulteert hier en daar in wat voller gearrangeerde nummers, wat logischerwijs ook doorstraalt naar de productie van het album. Alhoewel: de albumopener werd door Vernon eerder zelfs aangekondigd als "a Civil War-sounding heavy metal song". Dan valt dit toch nog behoorlijk mee eigenlijk.
Het betekent niet dat alle nummers meteen een stuk voller zijn. Voor de liefhebbers van het debuut is er heel veel moois te horen, ook bij eerste kennismaking met Bon Iver, Bon Iver. Nummers als Holocene en Michicant zullen in dat geval het meest bevallen: kleine liedjes met spaarzame maar stemmige begeleiding bij de typische falsetzang van Vernon. Wel zijn de teksten op veel nummers iets abstracter - niet perse minder persoonlijk - dan van zijn vorige nummers. Het lijkt een reactie te zijn op het debuut waar nummers bijna specifiek aan iemand uit zijn omgeving opgedragen werden. Hier hebben de teksten juist iets langer nodig om hun betekenis aan de luisteraar over te brengen.
Wat vooral opvalt is dat het album qua opbouw erg goed in elkaar zit. Met veertig minuten speeltijd heeft Justin Vernon een gebalanceerde verzameling liedjes bij elkaar weten te brengen die je na afloop meteen opnieuw wilt luisteren. Met gemak houden ze de aandacht vast tot en met afsluiter Beth / Rest, het nummer dat onmiskenbaar is beïnvloed door de rol van Justin bij Gayngs. De synthesizers, gladde gitaarsolo’s en autotune op de zang waren op Relayted al veelvuldig te horen. Vernon werkt naar dat laatste nummer toe met het korte instrumentaaltje Lisbon OH. Het valt bijna niet op, maar het luidt mooi het laatste nummer van het album in en zorg voor goede dynamiek.
Met Bon Iver, Bon Iver heeft Justin Vernon een album gemaakt dat veel mensen in eerste instantie zal uitdagen, maar dat zijn vaak ook de beste albums. In interviews gaf hij al toe dat hij aan sommige van de nummers meer dan een jaar heeft gewerkt. Het is logisch dat deze niet alleen veel tijd vragen van de maker, maar ook van de luisteraar. Hoe vaker je het album luistert, hoe beter het dan ook wordt. Enige conclusie kan zijn dat Bon Iver, Bon Iver een meer dan waardige opvolger van For Emma, Forever Ago is.
Bon Iver, Bon Iver is in Nederland vanaf vandaag te koop. Bij Jagjaguwar zijn verschillende 'deluxe packages' te verkrijgen. Hieronder kun je het hele album streamen.
