Kicking the Habit

Romke Kleefstra (Piiptsjilling) over Mort Aux Vaches, een plaat van Peter Broderick en Machinefabriek met Nils Frahm, Kleefstra - Bakker - Kleefstra

Romke (links) en Jan Kleefstra

Onlangs verscheen bij het roemruchte Staalplaat label een nieuwe release in de bijzondere Mort Aux Vaches serie. Op deze cd staan drie VPRO Dwars-sessies van Peter Broderick en Machinefabriek met het collectief Kleefstra|Bakker| Kleefstra en Nils Frahm. Dit zijn allen muzikanten wiens naam je steeds vaker tegenkomt in Nederlandse zalen en die een steeds groter publiek voor zich lijken te winnen. Kicking the Habit vroeg Romke Kleefstra hoe deze samenwerking tot stand kwam.

Kleefstra maakt deel uit van Piiptsjilling. Een groep die verder bestaat uit Rutger Zuydervelt (Machinefabriek), Mariska Baars (Soccer Committee) en dichter Jan Kleefstra. De muziek die hij met Piiptsjilling en tal van andere samenwerkingen maakt, laat zich lastig omschrijven. Experimenteel, vrije improvisatie, dark ambient en minimal zijn doorgaans de termen die in recensies over tafel gaan. De voornaamste eigenschap van hun muziek is vrije improvisatie, die de nodige concentratie van de luisteraar vergt. Een bijzonder fenomeen in deze tijd van vluchtige hypes.

Met verschillende projecten was Kleefstra de afgelopen drie jaar veelvuldig op Nederlandse podia te zien, maar vooral ook daarbuiten. Niet alleen in Europa, maar ook in Japan.

Waar komt het idee voor "Mort Aux Vaches" vandaan?

Het is een samenwerking tussen Staalplaat en de VPRO. In principe kiest Staalplaat sessies van de VPRO uit die ze uit willen brengen in hun Mort Au Vaches-reeks.  Dit is een serie die al sinds halverwege jaren negentig loopt. Berry Kamer van VPRO Dwars bouwt gestaag aan een imposante reeks live-sessies voor de radio en Mort Aux Vaches brengt daar zo nu en dan enkele van uit. In de serie verschenen prachtige cd's van bijvoorbeeld Piano Magic, Flying Saucer Attack, Tarentel en Main. Allemaal favorieten van mij en nu zit ik  zelf ineens in deze reeks. Dat is wel erg leuk hoor. Staalplaat wilde twee improvisatiesessies van Peter Broderick met Machinefabriek uitbrengen en de gezamenlijke sessie die wij voor Dwars deden, bleek daar voortreffelijk bij te passen.

Gezamenlijke sessie?

Die gezamenlijke sessie is de derde track van de plaat, welke foutief als tweede staat vermeld op het hoesje. Die maakten we met alle aanwezige muzikanten. De hele ploeg, dus Broderick, Zuydervelt, Kleefstra|Bakker|Kleefstra en Frahm, op dezelfde middag opgenomen als de andere twee. Bakker is Anne-Chris Bakker met wie we in 2009 de cd 'Wink' maakten voor een klein Engels labeltje. Ik ken Anne-Chris van zijn oude bandje Sola uit Leeuwarden waar ik een zwak voor had. Met Anne-Chris hebben we inmiddels erg veel opgetreden als Kleefstra|Bakker|Kleefstra, waaronder ook in Engeland, Duitsland en Japan. Muzikaal klikt het prima tussen ons. Dat gaat net als met de VPRO-sessies. Voordat je het podium opstapt spreek je niets af. Alles is impro. Je ziet wel waar het start, waar het naartoe gaat. Dat levert vaak magische momenten op, dat alles op z'n plek valt en je helemaal opgaat in je eigen muziek. En iedere keer is het geïmproviseerde weer volstrekt anders. Soms stil en ingehouden, soms rauw en noisy. Het grappige is vaak dat mensen je na een optreden vragen van welke cd het gespeelde stuk komt. Dan moet je steeds uitleggen dat het allemaal ter plekke verzonnen is. Het is instant composing! 

Dus plotseling stond je met Peter Broderick en Nils Frahm te spelen. Hoe kwam dat tot stand?

Het toeval wilde dat toen wij met Kleefstra|Bakker|Kleefstra op een mooie herfstmiddag in oktober 2009 een sessie voor VPRO Dwars gingen doen in de Desmet studio in Amsterdam, Peter en Rutger ook een sessie deden. Peter had Nils meegenomen. We kwamen elkaar tegen in de studio. Daar is het begonnen. We stelden de VPRO voor een soort mega-sessie te doen en dat zag Berry Kamer wel zitten. Nadat we de eigen sessies hadden opgenomen, zijn we bij elkaar in de studio gekropen voor een gezamenlijke improvisatie. Daar bleek dat het muzikaal en persoonlijk heel goed klikte. That's it eigenljk. Het is erg mooi geworden, al zeg ik het zelf. Ik blijf het altijd bijzonder vinden dat vanuit het niets zoiets ontstaat.

Ik zie jullie opvallend veel samen optreden in verschillende combinaties. Ontstond er in de studio dus een goede basis om meer samen te gaan doen?

Ja, we wisten voordat we de boel in de studio opbouwden dat we een gezamenlijke sessie gingen doen. Even wat met elkaar muziek maken is eerder regel dan uitzondering bij mensen zoals wij, die graag improviseren. Voorafgaand daaraan zit je vanzelfsprekend te kijken en luisteren naar elkaars sessies, dus weet je ook wel aardig van elkaar wat voor vlees je in de kuip hebt. Eigenlijk weet je van meet af aan dat je met gelijkgestemden gaat spelen. Onze verschillende muzikale projecten gaan ver over de landsgrenzen en worden internationaal bijzonder goed ontvangen en opgepikt. Dat lijkt nu ook in eigen land op te gaan vallen. We gaan dit jaar nog enkele bijzondere projecten doen, let maar op.

Deze uitgave bestaat uit drie stukken, allemaal improvisaties. Hoe werkt dat? Zijn deze opnames een soort van "best of" of gewoon wat het was; drie stukken live opnemen en persen die handel?

In feite is dit gewoon wat het was. Drie improvisaties, beetje gemixt nog door Berry. Nils heeft alles gemasterd in zijn eigen Berlijnse studio. Verder is het puur van begin tot eind wat we er in de studio al improviserend van bakten.

Het lijkt erop of "jullie soort muziek" een steeds groter publiek weet te bereiken. Muziek waar aandacht voor nodig is. Ik vind dat bijzonder en nogal dissonant aan onze maatschappij waarin iedereen haast heeft en er elke dag een nieuwe muzikale hype lijkt te moeten zijn. Kan jij dat verklaren?

Lastige vraag. Wellicht dat steeds meer mensen het wel hebben gehad met het zoveelste popacademiebandje dat het helemaal gaat maken dankzij een minuut spelen in De Wereld Draait Door? Er wordt gewoon veel verdomd goede muziek gemaakt en dat vindt steeds beter haar weg, vooral via internet. Het valt steeds meer op, hoewel nog veel "underground" blijft door gebrek aan goede media in Nederland. Jongens als Peter Broderick en Hauschka dragen ook bij aan wat meer bekendheid, doordat hun redelijk toegankelijke muziek op goed bezochte festivals terecht komt. Ik vermoed dat steeds meer mensen vooral door het vluchtige, tamelijk inhoudsloze karakter van onze huidige maatschappij op zoek gaan naar iets waar ze volop van kunnen genieten. Iets puurs en ongehaast. En deze muziek, die zich beweegt in een schemergebied van pop, vrije jazz, moderne klassiek en avant-garde, is dat en is vrij van opsmuk. Desondanks bijft het een subcultuur. Dat we eigenlijk nooit op reguliere poppodia staan, is tekenend.

Mort Aux Vaches | Peter Broderick and Machinefabriek with Kleefstra, Bakker, Kleefstra and Nils Frahm is te bestellen bij Staalplaat.

Peter Broderick, Machinefabriek, Kleefstra|Bakker|Kleefstra, Nils Frahm - Angelige Noaten by Romke Kleefstra

Mort Aux Vaches:
Peter Broderick, Machinefabriek, Kleefstra, Bakker, Kleefstra and Nils Frahm

1. Session I 
2. Session III (Angelige Noaten) 
3. Session II 

Peter Broderick: violin, piano, saw, voice
Rutger Zuydervelt: guitar, objects, effects
Jan Kleefstra: words (track 2)
Romke Kleefstra: guitar, effects (track 2)
Anne Chris Bakker: guitar, effects, laptop (track 2)
Nils Frahm: piano (track 2)

Produced and recorded for Dwars by Berry Kamer
Amsterdam, 5 November 2009
dwars.radio6.nl

Mastered by Nils Frahm.

Artwork & concept by Staalplaat