Kicking the Habit

Review: Elbow - Build A Rocket Boys!

Elbow - Build A Rocket, Boys!

Toen Elbow in het voorjaar van 2008 vierde album The Seldom Seen Kid uitbracht, wees eigenlijk niets erop dat een flinke doorbraak voor de band er nu eindelijk aan zou komen. Gezien de mooie, doorleefde en bovendien muzikaal inventieve liedjes die de groep uit Manchester al sinds debuut Asleep In The Back uit 2001 maakt, had een groot publiek Elbow in iedere andere, eerlijke wereld wel vanaf het prille begin al had omarmd. Toch gebeurde dat maar niet, ook al werkte Elbow er zo hard aan, met prachtplaten als Cast Of Thousands (’03) en Leaders Of The Free World (’05) als resultaat.

Vierde sterke plaat op rij The Seldom Seen Kid bood niet eens iets heel anders of veel beters dan de voorgangers, met hooguit nog wat rijker gearrangeerde songs en een mooier dan ooit zingende frontman Guy Garvey. Maar een bombastischer One Day Like This met koorzang en gevoelige strijkerspartijen deed het ‘m uiteindelijk: een groter publiek viel als een blok voor dit liedje, en uiteindelijk voor de band zelf en de rest van de Elbow-muziek zelf, terwijl The Seldom Seen Kid als ultieme bekroning een Mercury Music Award kreeg.

Wat voor vervolg maak je daar in vredesnaam op, als band die tot dat moment altijd in de luwte de eigen gang ging, met grootse resultaten? Een ding was zeker: Garvey wilde er niet aan een bombastischer meezingalbum vol One Day Like This-varianten te maken. Met het vinden van een nieuwe liefde en settelen in Manchester, werd hij juist overvallen door nostalgische buien, mijmerend over vroeger, over zijn eigen jeugd in de stad. En bij die rode draad paste volgens hem en de band nu eenmaal het beste intiemere, soberder muziek. Enter het langverwachte Build A Rocket Boys!, dat inderdaad alles behalve een ‘makkelijk’ vervolg op The Seldom Seen Kid is geworden.

Een deel van dat vers gewonnen publiek zal bijvoorbeeld  even moeten slikken bij de toch prachtige opening van de plaat, het dik acht minuten durende en langzaam tot een mooie climax open bloeiende The Birds. Garvey bezingt er meeslepend zijn mijmeringen over de overvliegende vogels die altijd wel zagen wat Garvey als kind zoal uitspookte, maar dat wat ze zagen altijd keurig voor zich hielden. Wie dan de tweede stem in het liedje is die Garvey tot de orde roept en vraagt die steeds weer dezelfde verhalen te staken? “What are we going to do with you? (…) Looking back is for the birds.” Met terugkijken stop je echter niet zo makkelijk, zo blijkt uit de oude mannenstem die verderop de plaat een reprise van The Birds zingt, in de rol van Garvey die als oude man nog eens terugblikt op zijn leven tot dan toe.

De zanger zelf blijft het hele album lang nog geregeld in zijn herinneringen hangen, in het zelfs voor Elbow opmerkelijk klein gehouden pianoliedje Lippy Kids. Al is er ten opzichte van de kalere versie die we in december al voorgeschoteld kregen wel een wat zoet, hummend koortje toegevoegd. Het maakt het liedje met de fraaie zinsnede ‘Nobody knew me at home anymore’ en de woorden vol opwinding van toen niet minder fraai, maar wel net even wat sentimenteler. Toch een kleine knieval met in het achterhoofd ‘dat vinden de mensen toch mooier?’

De bombast blijkt vervolgens niet helemaal de deur uitgedaan: single Neat Little Rows is zelfs een van de onheilspellender, grootser klinkende nummers die Elbow ooit maakte. Het contrast is groot met de zeer stille liedjes erna: Jesus Is A Rochdale Girl en de prachtig gezongen, wederom wat zoete nachtmuziek van The Night Will Always Win, met alle ruimte voor Garvey’s stem die meer dan ooit op een prettige manier aan Peter Gabriel doet denken. Dat de band niet meer met elektrische piano’s, maar met een heuse vleugel werkt, hoor je het beste in het losjes swingende High Ideals, opgesierd met een pakkend arrangement voor koperblazers.

Het zwierige, makkelijk mee te zingen Open Arms, wederom met koorzang, moet dan wel de One Day Like This van Build A Rocket Boys! zijn, maar helaas niet met hetzelfde effect. De goede liedjes die Elbow maakt zijn één ding, maar de stem van Garvey heeft nu eenmaal geen versterking nodig, zo laat hij nog eens horen in het lieflijk wiegende, vertrouwd smaakvol gearrangeerde walsje Dear Friends. Inderdaad bedoeld om je beste maat in een van je zachtste buien even goed bij de schouder te pakken.

Al met al heeft Elbow zo een vijfde album van constante hoge kwaliteit afgeleverd zonder de makkelijkste weg te kiezen, al is de toon hier en daar wel net wat zoeter en sentimenteler dan voorheen. Daar win je normaal gesproken nog grotere volksmassa’s mee, maar mogelijk is Elbow daarvoor op Build A Rocket Boys! net weer wat te eigengereid geweest. Dat siert de groep, dat zich hiermee bij het niet al te grote rijtje van acts voegt dat vijf goede tot bijzonder goede platen op rij maakte. Zelfs al pinken we bij deze vijfde ondanks de schoonheid dit keer nét geen traantje weg. Maar Build A Rocket Boys groeit nog, dus wat niet is…

Graag hadden we nu nog gemeld dat Elbow daar en daar op die en die dag een optreden komt geven in Nederland, maar er zijn nog geen Nederlandse livedata bevestigd. Pinkpop dan maar? Wel is de band op zaterdag 2 juli te zien op Rock Werchter.

Meer besprekingen van de beste nieuwe platen volgens Kicking the Habit op een rij in de Triple AAA List.