Kicking the Habit

Witch House: een introductie

Op Kicking the Habit maken wij graag ruimte voor gastredacteuren. Zeker als zij over dingen kunnen vertellen waar wij simpele zielen ook maar weinig weet van hebben. Wij vroegen Peter Meeuwsen om ons in te wijden in het fenomeen Witch House. Peter Meeuwsen is een van de programmeurs van het Tilburgse Incubate festival en de daarvan afgeleide maandelijkse Incubated concertserie.

Na onder meer het prachtige artikel van Jace Clayton (alias DJ / Rupture) over de invloed van DJ Screw op hedendaagse 'witch house'-muzikanten als oOoOO, Gr†llGr†ll en Salem en artikelen in de Guardian en New York Times van ongeveer dezelfde strekking, valt het slecht geinformeerde stuk van Hester Carvalho over witch house in NRC Handelsblad wel erg uit de toon. Waar haar Engelstalige collega's de witch house-stroming overtuigend in het verlengde van chopped & screwed uit de hiphopwereld weten te plaatsen, ziet Carvalho het vooral als een stoet puberale muzikanten die de goegemeente op de kast willen jagen met occulte symbolen en een extreem donker geluid. Iets dat volgens haar al in de jaren '70 en '80 al door Throbbing Gristle en Swans is gedaan. Carvalho doet de stroming hiermee ernstig te kort, ze gaat namelijk voorbij aan de enorme verscheidenheid ervan.

Naar aanleiding van vermoedelijk deze tweet kreeg ik een uitnodiging van Kicking The Habit om een stuk over witch house te schrijven. Dat is lastiger dan gedacht. De oplettende lezer heeft al gemerkt dat het woord genre hierboven angstvallig vermeden wordt. Een genre impliceert namelijk dat er een bepaalde set van eigenschappen bestaat, die bepaalt of een artiest wel of niet tot dit genre gerekend kan worden. Bij een stroming waartoe zowel het uptempo Tearist als het trage Gr†llGr†ll behoort past de gesloten term 'genre' niet. Niet voor niets trekt de Guardian ook How To Dress Well bij de stroming, heeft de New York Times het over Oneohtrix Point Never en noemt Hester Carvalho Grouper als voorbeeld van witch house. Al lijkt dat laatste meer toeval te zijn. Grouper is weliswaar donker, maar ontbeert de fascinatie voor mainstreamcultuur die je bij veel witch house-acts terugziet.

Natuurlijk zijn er bepaalde aspecten aan te wijzen die verschillende acts gemeen hebben. Witch house-artiesten gebruiken vaak oude (analoge) drumcomputers en maken overmatig gebruik van reverb en delay. Donker klinkende synthesizers zijn een must en natuurlijk moet de bandnaam duister klinken en/of onuitspreekbare symbolen bevatten. Over de herkomst van witch house is meer onenigheid. Luisterend naar DJ Screw is het onmogelijk zijn invloed te ontkennen, al wordt deze weer betwist door witch house-naamgever Travis Egedy aka Pictureplane, die industrial-pioniers Psychic TV als voorloper ziet. Chris Greenspan van oOoOO beweert geen witch house, maar poppy elektronica te maken en Alec Koone van Balam Acab wil niet met witch house geassocieerd worden.

Naast invloeden van hiphop en industrial zijn ook dubstep (Fostercare noemde zich naar een Burial-track), horror soundtracks (Mater Suspiria Vision refereert aan de Italiaanse horrorfilm Suspiria van Dario Argento), kitscherige hitparademuziek (Ciara, Lady Gaga, Rihanna), dark wave, postpunk, shoegaze, doom en black metal belangrijke inspiratiebronnen. Een goed voorbeeld van dit eclectisisme is John Holland van Salem die in een spraakmakend interview met Butt Magazine (vooral over zijn verleden als verslaafde prostituee) fan zegt te zijn van zowel Three Six Maffia, Claude Debussy als Mariah Carey.

Wie het ontstaan van de term witch house wil begrijpen doet er goed aan dit artikel van Todd Brooks te lezen. Onder de naam Pendu organiseert Brooks avonden in New York, brengt platen en een magazine uit en runt een galerie met occulte kunst. In het artikel beschrijft Brooks uitvoerig de opkomst van witch house, waar hij van meet af aan bij betrokken was. In januari 2010 organiseerde hij al een avond met Salem en Gatekeeper. Twee uitersten binnen de witch house. Salem, de bekendste witch house artiest, staat volgens Brooks symbool voor de trage ('drag') tak van de witch house. Gatekeeper, die afgelopen week een serie video's lanceerde via 20jazzfunkgreat, vertegenwoordigt meer de Industrial/EBM-kant van witch house. Een band die beide takken in zich verenigt is Mater Suspiria Vision. Een geheimzinnig collectief dat bekend werd door bizarre, trage 'ghost drone'-edits en haar meer uptempo 'zombie rave'-mixtapes.

De meeste artiesten die nu bekend staan als witch house, brachten hun eerste release uit bij het uit Houston afkomstige Disaro records. Een obscuur CDR-label, al begonnen in 2007, maar met pas sinds kort een eigen webshop. Disaro was het label dat voor het eerst muziek van Salem uitbracht in 2008 en kan gezien worden als de speeltuin van de witch house, met een enorm aantal releases van bands als Modern Witch, Mater Suspiria Vision, /// ▲▲▲ \\\, †‡†, oOoOO en GR†LLGR†LL. Daarnaast zijn er kleinere labels als het Tsjechische Amdiscs, Tundra Dubs, Clandestine en het Nederlandse Haunted Cassette Tapes. Ook zijn er veel witch house artiesten actief op Soundcloud en vormen daar een kleine hechte gemeenschap, waarin de muziek verschiet van lachwekkend clichématig tot verrassend goed.

Tot nu toe is het vooral het Britse Tri Angle dat er in slaagt om witch house bij een groter publiek te brengen, met zorgvuldig geplande en gepromote releases van oOoOO, Balam Acab en binnenkort van aanstormende beloftes Holy Other, Nowa Huta en Stalker. Deze releases belanden wel bij luie journalisten op het bureau, worden wel besproken en staan wel in (de betere) jaarlijsten. Hopelijk gaat dit ook gebeuren met Disaro-compilatie ISVOLT, uitgegeven door het Britse Robot Elephant, dat op 3voor12's Luisterpaal te beluisteren is.

De toekomst van witch house is ongewis. 3voor12's Stephan van Peursem kon wel eens gelijk hebben dat het witch house geluid langzaam in minder extreme vorm zijn invloed uit gaat oefenen op bestaande muziekgenres. Vermoedelijk gaat Cre3p in 2011 heel erg groot worden, getuige hun song Days met vocalen van het meisje van The xx, nooit slecht voor een beetje publiciteit.

Daarnaast moet 2011 het jaar worden waarin witch house de stap van de slaapkamer naar de concertzaal gaat maken. Salem werkt naar verluidt aan een spectaculaire tour met een Daft Punk-achtige show en ook Amdiscs-artiesten Dream Boat en Tearist hebben plannen voor een Europese tour in het voorjaar. De eerste witch house show in Nederland (officieel was dit de eerste) zal op 6 januari plaatsvinden. Dan speelt Mater Suspiria Vision op Incubated in Tilburg. Hopelijk gaan de Nederlandse media in 2011 de stroming ook serieus nemen.

Essentiële witch house tracks (zie ook onderstaande groene knop richting de Witches Brew Spotify-playlist)

1. Mater Suspiria Vision - Ritualzz of the Crack Witches (5:35)

2. †‡† - gOth bb (4:01)

3. Salem - King Night (3:54)

4. White Ring - Roses (4:03)

5. Fostercare - Heat High (5:46)

6. GR†LLGR†LL - 2200 LuLLaby (2:22)

7. Hype Williams - Rescue Dawn II (2:39)

8. Dream Boat - Your Beaches (4:29)

9. HOLY OTHER - WE OVER (3:36)

10. oOoOO - Sedsumting (5:17)

11. Nike7UP - LUCKY Nike7UP ThiefInTheNightMix (3:41)

12. Tearist - A of N (4:12)